Gerddi Neuadd Bodfach - 2011

Bodfach Gardens NNi alla' i gofio mis Ebrill tebyg i'r un sydd newydd fynd heibio. Heulwen braf a chynnes yr haf bob dydd, yn cymell pob un o'n planhigion parhaol tynner i ddeffro'n gynnar o gwsg y gaeaf, dim ond i'r rhew ymosod arnyn nhw ym mis Mai. Rydyn ni wedi dysgu i fod yn gyfrwys ac anwybyddu adroddiadau ar y tywydd, ond sut gallwch chi hyd yn oed ddechrau rhagolygu hynny? Rwy'n meddwl bod yn rhaid i ni arddio ar yr un sail ag rydyn ni'n byw - am y tro ac yn ddi-ofn.

Roedd arwyddion bod bonion y palmwydd y gwnaethon ni eu torri i lawr ar ôl i'r tywydd eu dinistrio yn y gaeaf 2009 (gwelwch y nodyn o Ardd Agored y llynedd) yn ymadfer, dim ond i dywydd mwy garw fyth gaeaf 2010 ymosod arnyn nhw. Rwy'n gwybod y dylen ni orchuddio a mwytho'r planhigion egsotig hynny, ond mae arfer a greddf wedi ein gwneud ni'n anobeithiol o optimistaidd wrth i ni chwalu pwyll a phesimistiaeth i'r pedwar gwynt, o'r naill flwyddyn i'r nesaf, gan obeithio y bydd y tywydd o leiaf yn aros yr un fath, os nad yn gwella. O edrych yn agos, efallai y gwelwch chi flagur 2011 yn ymadfer. Ond maen nhw'n fach iawn.

Y brif neges oddi wrth yr arbenigwyr garddio yw, os yw'n edrych yn farw, peidiwch â rhoi'r ffidil yn y to yn syth - efallai y bydd yn ymadfer ac felly, yn yr ysbryd hwn, rydyn ni wedi creu mannau pontio, sef rhywle i'r rheiny sydd dal yn fyw o bosibl i ymadfer yn araf heb unrhyw bwysau i berfformio. Fe fyddwch chi'n gweld y coed llawrwydd brown, y coed olewydd noeth, palmwydden werthfawr o Erddi Coll Heligan a brynwyd 15 mlynedd yn ôl fel eginblanhigyn, oll yn gwneud eu gorau glas i gael eu dewis ar gyfer y domen. Ond rwy'n dal yn obeithiol. Nid yn unig oherwydd bod rhai ohonyn nhw'n ddrud neu'n anodd i'w dadwreiddio, ond hefyd oherwydd fy mod, fel garddwr, yn naturiol optimistaidd.

Mae gwynt a glaw didostur y pythefnos diwethaf wedi diffeithio blodau ein llwyni rhododendron, llawer ohonyn nhw wedi'u chwalu fel conffeti dros y llwybrau. Er hynny, rydyn ni'n ddiolchgar bod perchnogion blaenorol Bodfach wedi bod yn ddigon craff i blannu llwyni rhododendron sydd â gwahanol amseroedd blodeuo fel bod yna bob amser liw gydol mis Mai, diolch i'r drefn, yn aml mewn cyfuniadau amrywiol.

Mae'r ardd gellesg wedi dod yn ardd rhosod-gellesg-is-Ganoldirol (gobaith ofer efallai!), gyda bocyswydd ar yr ymylon i atal y ffesantod, sydd wrth eu bodd yn tynnu wrth wreiddiau'r gellesg hynny a oroesodd y plannu cychwynnol trychinebus, a hynny'n ddyfal ac yn ddibwrpas. Mae ar bob creadur angen chwarae, am wn i, a beth gwell na'n plagio ni'r bobl sy'n hoff o reoli popeth? Y gobaith yw y bydd peraroglau rhosyn-fanila rhagorol yr ellesgen 'Jane Phillips', sydd wedi bod ym mhobman yn yr ardd am y pythefnos diwethaf, yn dal i fod yma. Pe bawn i'n argymell gellesgen ddi-feth, dyma'r un y buaswn i'n ei hargymell gan ei bod yn ddi-gŵyn, yn ddibynadwy ac yn hynod brydferth.

Yn anffodus, ni wnaethon ni lwyddo i fynd i Sioe Flodau Chelsea eleni. Fe allwn i ddweud mai'r ffaith ein bod ni'n ceisio paratoi Bodfach ar gyfer yr Ardd Agored oedd i'w feio am hyn, ond rwy'n cael fy hun yn mwynhau'r broses o wneud pethau yn ôl fy mympwy fy hun yn hytrach na wynebu'r siwrnai i Lundain am y diwrnod i wylio'r bobl bwysig a pharchus yn mynd trwy'r felin arddwriaethol, â nhwythau â symiau chwe-ffigur i'w gwario. Ond ni fydd hynny'n fy atal rhag gwylio'r sioe yn selog ar y teledu. Er hynny, mae'n bur debyg y byddwn ni yno'r flwyddyn nesaf. Mae'n wych gallu siarad yn uniongyrchol â'r arddangoswyr sydd wedi magu'r planhigion eu hunain; mae eu hangerdd, eu gwybodaeth a'u brwdfrydedd yn wirioneddol ysbrydoledig.

Os oes gan unrhyw un ohonoch chi hoff blanhigyn y mae cwningod yn gwrthod cyffwrdd ag ef, buaswn i'n ddiolchgar iawn o gael gwybod amdano. Eleni, rwy'n gobeithio creu gwely na fydd yn rhaid poeni am lapio cawell metel o'i amgylch. Buaswn i'n gwerthfawrogi unrhyw awgrymiadau (maggie@bodfach.com). Rwy'n gallu (fwy neu lai) delio â ffesantod a gwiwerod fandalaidd, ond pan rydych chi'n gweld astrantia o'r radd flaenaf, sydd newydd ei blannu i'r border, wedi'i gnoi i'r gwaelod o fewn 24 awr, mae'n torri'ch calon.

Yn olaf, hoffen ni ddiolch i'n tîm rhagorol, Geoff, Alan, Mike C, Mike M, Wendy a Claire. Rwy'n gobeithio y cewch chi ddiwrnod wrth eich bodd heddiw, boed yn glawio neu beidio.

Maggie Baynes (Mai 2011)