Gerddi Neuadd Bodfach - 2014

Bodfach Gardens M ae dwy flynedd wedi gwibio heibio ers i ni agor ein gardd ddiwethaf. Roedd y difrod i’r llwyni rhododendron aeddfed yn sgil eira mawr a di-ben-draw mis Ebrill diwethaf mor helaeth roedd hi’n edrych fel pe bai cawr wedi troedio trwy’r ardd mewn esgidiau mawr trymion, yn gwbl ddiofal. Roedd effaith yr eira mor ddrwg ar y canghennau isaf fel iddyn nhw roi’r gorau yn y diwedd a thorri dan y pwysau.

Ac felly, dyma natur yn dechrau ei chylch aildyfu. ’Dyw trychineb byth yn para mor hir fel bod pethau’n dod yn gwbl anobeithiol, a chyn bo hir roedd blagur bychain yn dod i’r golwg ar hyd yr holl ganghennau a oedd wedi goroesi. Roedd prydferthwch cerfluniol y canghennau hyn a oedd ar ôl yn dod â mwy na haul ar fryn yn y dirwedd ddiffaith, a gwnaethom ddal ein hanadl wrth aros i flwyddyn arall fynd heibio cyn i’r lliwiau hyfryd ddychwelyd yma ac acw ymhlith y gwyrddni. Wedi’u difrodi ond heb eu difetha, fe fyddwch chi’n gweld gwahaniaeth mawr yn y llwyni lliwgar a oedd unwaith yn gyfarwydd, ond mae’n syndod gweld sut mae natur yn gallu adfywio pethau unwaith eto.

Eleni, mae prif arddwr newydd wedi dod i ofalu am erddi Bodfach. Mae Joe Rossi wedi bachu hanfod y lle â greddf a medr hynod, a chyda gwybodaeth aruthrol am blanhigion a’u hanianau; rhywbeth y mae pob garddwr â’i fryd arno ond y mae ychydig iawn yn ei feistroli. Mae wedi bod yn feistrolgar wrth y llyw; hebddo, byddai pethau wedi mynd yn draed moch mewn gardd o’r amrywiaeth a’r maint hwn. Mae gennym ni lawer i ddiolch iddo amdano.

Mae’r ardd fach ger bwthyn Hafod Y Gan yn ddatblygiad newydd arall. Fe’i lluniwyd o weddillion hen ardd gegin lle roedd tŷ gwydr ar un adeg yn rhedeg ar hyd wal frics deg troedfedd o uchder yn wynebu’r de. Mae Simon wedi tynnu cyneilyddion o bob twll a chornel i gael llond gwlad o hoff blanhigion gardd fwthyn; mae’r effaith yn codi’r galon gymaint fel y gallech chi dreulio oriau lawer yn piltran i sŵn y ffownten yn yr hyn a oedd unwaith yn bwll pysgod.

Mae’r ardd furiog ym mhen pellaf y Cerbyty, y gwnaethon ni ei dechrau ddwy flynedd yn ôl fel gardd gegin, wedi gweddnewid yn ardd dorri ac yn lle i ymlacio a chael gwydraid o rywbeth oer i’w yfed – hynny yw, os yw’r amser gennych chi, sef rhywbeth sy’n brin. Mae’r marchysgall a llysiau’r angel wedi tyfu’n aruthrol, wrth i’w gwreiddiau o’r diwedd ddod o hyd i’r compost cyfoethog ym mhridd yr ardd, a osodwyd pan blannwyd yr ardd i ddechrau. Yn bendant, dyma blaned Fenws i blaned Mawrth Hafod Y Gan, y ddau yn adlewyrchiad braf o arddulliau eu creawdwyr. Dylai pob gardd fod ag o leiaf un gornel yn benodol ar gyfer pob unigolyn sy’n byw yn y tŷ cysylltiedig – dyma, yn syml, yw’r unig ffordd i osgoi rhyfel.

Yn olaf, hoffen ni ddiolch i’n tîm rhagorol, Geoff, Wendy, Alan, Mark, Joe a Claire.

Wrth i ni ddal ein hanadl unwaith eto, yn gweddïo y bydd y glaw yn cadw draw, rydyn ni’n gobeithio y byddwch chi’n cael prynhawn gwych yn rhannu’r ardd rydyn ni wedi cael y fraint o ofalu amdani am saith mlynedd.

Fe gododd yr Ardd Agored £500 ar gyfer ymgyrch Maldwyn yn Erbyn Peilonau a £150 ar gyfer Cae Bodfach, sef y Cae Cymunedol yn Llanfyllin.

Maggie Baynes (Mehefin 2014)